"Sprawozdawcy" Drukuj

Zamieszczamy wypowiedzi senatorów w związku z procedowanym prawem dotyczącym kar za nieprzestrzeganie przepisów związanych z substancjami kontrolowanymi. Refleksjami można podzielić się na Forum

Senator Jan Rulewski:

Panie Marszałku! Wysoka Izbo!

Mam zadanie znacznie trudniejsze niż senator Zientarski, a to z tej racji, że była dłuższa i głębsza dyskusja, a nawet, bym powiedział, dyskusja ostra. W jej efekcie moje sprawozdanie jest inne niż to, które przedstawił mój kolega, przewodniczący Komisji Ustawodawczej. Mianowicie senatorowie z Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji wnieśli poprawkę do tejże ustawy, w której to poprawce proponują, obiegowo mówiąc, uchylenie się od nakazu dyrektywy europejskiej w tym punkcie, o którym mówił senator Zientarski. I to uchylenie polegałoby na tym, żeby odejść od penalizacji przy stosowaniu substancji kontrolnych, a zastąpienie tych sankcji karnych wynikających z kodeksu karnego sankcjami z kodeksu wykroczeń. Krótko: zamiast więzienia miałby być zaledwie areszt. To wymaga uzasadnienia, to odbywało się wobec oczekiwań bodajże stowarzyszenia czy też izby gospodarczej przedsiębiorstw zajmujących się konserwacją i utylizacją sprzętu chłodniczego. Zaraz wyjaśniam i proszę autorów, żeby sprecyzowali ten wniosek, który przeszedł na posiedzeniu komisji. Mianowicie wniesiona poprawka jest taka, że fakt ewentualnego naruszenia jest karany grzywną lub aresztem, zaś nieumyślne niestosowanie się do tego, jak się okazało, pozostawiono w gestii kodeksu karnego. Mamy tu prawników - Panie Senatorze Andrzejewski, na pana patrzę - i prawnicy mogą wykazać pewną niekonsekwencję, być może dopuszczalną, taką oto, że nieumyślność jest gorsza od świadomego naruszenia prawa. Ale nie sądzę, aby to było dopuszczalne, bo byłoby to wtedy sprzeczne z pewnym, tak powiem, rozsądkiem. A więc tutaj wzywam autorów, aby w trakcie prac komisji dopracowali to, co komisja przyjęła przewagą zaledwie jednego głosu. (nie jest to zgodne ze stanem faktycznym - poprawka została przyjęta jednomuyślnie z jednym głosem wstrzymującym).

 

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska Stanisław Gawłowski:

Panie Marszałku! Wysoka Izbo!

W pełni podpisuję się pod wypowiedziami panów...

(Rozmowy na sali)

(Wicemarszałek Marek Ziółkowski: Wysoki Senacie! Proszę słuchać rządu.)

...senatorów sprawozdawców komisji z jednym tylko drobnym zastrzeżeniem, a w zasadzie z jedną prośbą. Sprowadza się ona do tego, aby przyjąć projekt ustawy bez poprawki zgłoszonej na posiedzeniu Komisji Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, dlatego że ta poprawka spowoduje, iż ten projekt ustawy nie będzie zgodny z dyrektywą Komisji Europejskiej. To zaś spowoduje, że implementacja prawa europejskiego do prawa polskiego nie będzie właściwa i za jakiś czas musielibyśmy po raz kolejny przedkładać projekt ustawy. Dziękuję bardzo.

Senator Piotr Andrzejewski:

Panie Marszałku! Szanowny Senacie!

Fundamentalną zasadą prawa karnego jest określoność wystarczająca stanu faktycznego, który podlega penalizacji, czyli karze. Podwyższamy karalność, mówiąc: kto nie przestrzega prawa... Nie wiadomo, jakie ono jest, bo ono jest zmienne. Jakieś zakazy przyszłe, aktualne, obce - jak ich nie będzie, to nie będzie penalizowane. Powiedzmy, że warunki, o których mówi rozporządzenie Parlamentu Europejskiego, nagle mogą zostać zmienione i zostanie powiedziane: można zanieczyszczać do pewnych granic. Tak samo jest w kwestii promieniowania. W jakimś sensie zanieczyszczenie można dopuścić, w jakimś nie, czyli jeszcze nie zostało określone to, za co człowiek będzie karany. A teraz stan faktyczny. Ten, kto stosuje freon, nie zabezpiecza swojej starej pralki, mieści się w... Bo jeżeli jest zakaz i ocena warunków - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego mówi, że należy zabezpieczyć przed freonem - a on tego nie zna, to jest karany na podstawie abstrakcyjnej, niedookreślonej dyspozycji prawa karnego. Myślę, że jest to bierne przepisanie czegoś, co zaistniało w 2004 r. i co już było kwestionowane. Ja nie byłem wtedy senatorem, więc nie mogłem wyrazić tej opinii, ale tolerowanie tego przez aktualnych legislatorów tylko dlatego, że tego życzy sobie Unia Europejska i złamanie zasad stosowania prawa karnego, które dotyczy praw człowieka, nie może być przeze mnie akceptowane. Zajmuję się obroną praw człowieka, określonością normy prawnej, określonością penalizacji. Ta penalizacja narusza podstawowe prawa człowieka - prawo do ścisłego określenia, co jest przez prawo zabronione i za co będzie on karany.

Nie zgłaszam wniosku o odrzucenie, bo jest to bezprzedmiotowe. Oczywiście stanowisko ministerstwa jest takie - nieważne, co jest napisane w dyrektywach czy w rozporządzeniach Parlamentu Europejskiego - że choćby to naruszało wszystkie przepisy prawa, trzeba to implementować do polskiego systemu prawnego. Taka bezrefleksyjność władz polskich, legislatora polskiego budzi dzisiaj najgłębszy sprzeciw. Dziękuję.

Senator Stanisław Piotrowicz:

Dziękuję bardzo.

Panie Marszałku! Panie i Panowie Senatorowie!

Nie mam nic przeciwko temu, abyśmy troszczyli się o ochronę naszego środowiska naturalnego. Oczywiście wszelkie nakazy i zakazy wtedy są możliwe do wyegzekwowania, kiedy są obwarowane sankcją. Jeżeli sankcji nie ma, przepis pozostaje martwy i nie można go zastosować. Niemniej jednak jest pewna gradacja kar. Nie każde, nawet drobne naruszenie musi skutkować odpowiedzialnością karną w ramach przestępstwa, są lżejsze przewinienia kwalifikowane jako wykroczenia. Za lżejsze przewinienie w ramach wykroczenia czasami można ponieść dotkliwszą karę niż za przestępstwo - może być grzywna rzędu kilku tysięcy złotych za przestępstwo, może być kara kilkuset złotych. Skazanie za przestępstwo zaś jest bardzo brzemienne w skutki, jeśli chodzi o możliwość prowadzenia działalności gospodarczej. Ktokolwiek skazany za drobne przestępstwo, skazany na drobną grzywnę 300, 400 czy 500 zł zostaje wpisany do rejestru skazanych, co uniemożliwia mu prowadzenie działalności gospodarczej. Otóż art. 47a może doprowadzić do takiej sytuacji, że bardzo niewielkie zaniedbanie, na przykład brak nalepki na zbiorniku zawierającym substancję, o której mowa w tym artykule, może spowodować, że winien tego zaniedbania dopuści się przestępstwa. Cóż z tego, że zostanie skazany na grzywnę 500 zł? To uniemożliwi mu dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, bo będzie uchodził za osobę skazaną za przestępstwo. Oczywiście próbowałem podczas posiedzenia komisji przekonać kolegów, żeby przynajmniej stosowanie substancji kontrolowanych w sytuacjach, o których wspomniał bodajże pan senator Andrzejewski... Są urządzenia, w których te substancje już są, bo zostały one wyprodukowane dawniej, a dziś w celach konserwacji trzeba tę substancję uzupełnić, w związku z tym ten, kto stosuje tę substancję, a na przykład nie ma na pojemniku odpowiedniej etykietki, dopuszcza się tego czynu... Chodziło mi o to, żeby spośród tych zachowań, o których mowa w art. 47a, wyłączyć stosowanie tych substancji i żeby ten czyn, kiedy to nie zachowuje się warunków stosowania tej substancji, na przykład nie ma się tej etykietki, stanowił tylko wykroczenie. Przekonywano mnie jednak, że tego rodzaju wyłączenie spowoduje to, że nie zostanie wykonane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego. Zrodziła się wówczas we mnie taka myśl, że stosowanie substancji kontrolowanych jest karalne wówczas, gdy dokonuje się go wbrew zakazom, o których mowa wcześniej w tym przepisie. I one odnoszą się do konkretnych paragrafów. Myślę, że jakimś krokiem w kierunku tego, ażebyśmy nie doprowadzili do absurdu, gdy za drobiazg kogoś mogą spotkać daleko idące konsekwencje, będzie poprawka zmierzająca do tego, żeby wyłączyć ze stosowania art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego. Jak wiem, dzięki tego rodzaju wyłączeniu nie mielibyśmy do czynienia z tymi anomaliami, o których wspomniałem, ale jednocześnie w pozostałym zakresie zostałyby w pełni spełnione wymagania Unii Europejskiej. Dlatego taką poprawkę wnoszę i proszę Wysoką Izbę o przyjęcie jej.

I na koniec głosowanie.

Głosowanie nr 55
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Wniosek I - bez poprawek
obecnych: 86,   za: 53,   przeciw: 33,   wstrzymało się: 0,   nie głosowało: 0
           
Ł.M.Abgarowicz      za                                      A.Massalski      przec.
M.Adamczak      nieob.                                    Z.H.Meres      za
P.Ł.Andrzejewski      przec.                            T.Misiak      za
D.I.Arciszewska-/Mielewczyk      nieob.       A.Misiołek      za
M.Augustyn      za                                             A.A.Motyczka      za
G.P.Banaś      przec.                                       R.K.Muchacki      za
R.J.Bender      przec.                                       I.Niewiarowski      za
J.Bergier      za                                                 M.Okła      za
S.Bisztyga      za                                              J.Olech      za
P.J.Błaszczyk      przec.                                  W.Z.Ortyl      przec.
B.M.Borusewicz      za                                    A.Owczarek      nieob.
B.Borys-Damięcka      za                              M.Pańczyk-Pozdziej      za
M.L.Boszko      za                                            B.J.Paszkowski      przec.
J.M.Chróścikowski      przec.                        Z.M.Pawłowicz      za
Z.J.Cichoń      przec.                                      A.Person      za
L.Cichosz      przec.                                        A.K.Piechniczek      nieob.
W.Cimoszewicz      za                                    L.M.Piechota      za
G.Czelej      przec.                                          K.M.Piesiewicz      za
W.Dajczak      przec.                                      S.Piotrowicz      przec.
W.J.Dobkowski      przec.                             Z.S.Pupa      przec.
J.Dobrzyński      nieob.                                 J.W.Rachoń      za
J.Duda      za                                                  M.D.Rocki      za
S.Gogacz      przec.                                       Z.Romaszewski      przec.
S.A.Gorczyca      za                                        J.Rotnicka      za
R.J.Górecki      za                                          J.Rulewski      za
H.Górski      nieob.                                        C.W.Ryszka      przec.
M.T.Grubski      za                                          S.Sadowski      nieob.
P.A.Gruszczyński      za                                 J.Sepioł      za
T.J.Gruszka      przec.                                   W.Sidorowicz      za
A.S.Grzyb      za                                              T.W.Skorupa      przec.
W.L.Idczak      przec.                                    W.Skurkiewicz      przec.
S.A.Iwan      za                                               E.S.Smulewicz      za
K.Jaworski      przec.                                   H.T.Stokłosa      za
S.Jurcewicz      za                                        J.Swakoń      za
P.M.Kaleta      przec.                                   Z.M.Szaleniec      za
S.Karczewski      przec.                              A.Szewiński      za
L.Kieres      za                                              G.A.Sztark      za
K.M.Kleina      za                                          M.Trzciński      nieob.
M.Klima      przec.                                        P.Wach      nieob.
P.Klimowicz      przec.                                 K.A.Wiatr      przec.
R.Knosala      za                                          M.S.Witczak      za
S.Kogut      przec.                                        E.K.Wittbrodt      za
M.Konopka      za                                        G.M.Wojciechowski      przec.
B.J.Korfanty      przec.                                 M.Wojtczak      za
S.Kowalski      za                                        H.M.Woźniak      za
N.J.Krajczy      za                                         J.Wyrowiński      za
W.J.Kraska      przec.                                  A.M.Zając      nieob.
K.Kwiatkowski      nieob.                           K.P.Zaremba      nieob.
R.E.Ludwiczuk      nieob.                           P.B.Zientarski      za
K.Majkowski      przec.                               M.Ziółkowski      nieob.